<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Lucca-Manuskript</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lucca-Manuskript"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Lucca-Manuskript rootpage-Lucca-Manuskript skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Lucca-Manuskript</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p>Das <b>Lucca-Manuskript</b> (auch <b>Codex Lucensis</b> oder <b>Lucca, Biblioteca Capitolare Feliniana, 490</b>) ist eine vermutlich um 800 entstandene Sammelhandschrift, deren berühmtester Bestandteil ein kurzer kunsttechnologischer <a href="Traktat" title="Traktat">Traktat</a> aus dem siebten oder achten Jahrhundert ist. Dieser trägt den Titel <i>Compositiones variae</i> oder <i>Compositiones ad tingenda musiva</i>, der teilweise auch für den ganzen <a href="Codex" class="mw-redirect" title="Codex">Codex</a> verwendet wird. Die Handschrift ist nach ihrem Entstehungs- und Aufbewahrungsort <a href="Lucca" title="Lucca">Lucca</a> benannt und wird in der <i>Biblioteca Feliniana</i>, der historischen <a href="Dombibliothek" title="Dombibliothek">Dombibliothek</a>, unter der <a href="Signatur_(Dokumentation)" title="Signatur (Dokumentation)">Signatur</a> 490 aufbewahrt. Das Format beträgt 19,5 cm × 27 cm.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Inhalt">Inhalt</h2></div>
<p>Die umfangreiche Handschrift enthält sehr zahlreiche, oft kurze Stücke, unter anderem Auszüge aus der <i><a href="Kirchengeschichte_(Eusebius)" title="Kirchengeschichte (Eusebius)">Kirchengeschichte</a></i> des <a href="Eusebius_von_Caesarea" title="Eusebius von Caesarea">Eusebius von Caesarea</a>, den <i><a href="Liber_Pontificalis" title="Liber Pontificalis">Liber pontificalis</a></i>, die <i><a href="Collectio_Sanblasiana" title="Collectio Sanblasiana">Collectio Sanblasiana</a></i> und das <i><a href="Decretum_Gelasianum" title="Decretum Gelasianum">Decretum Gelasianum</a></i>. Der berühmtest Teil ist der Traktat <i>Compositiones variae</i>. Dieser ist in schlechtem <a href="Latein" title="Latein">Latein</a> verfasst: „alles ist in einem Latein geschrieben, welches an <a href="Barbarei" title="Barbarei">Barbarei</a> und Dunkelheit Großartiges leistet“.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Der Text ist mit griechischen Ausdrücken gespickt, enthält ägyptische Überlieferung und oft fast wörtliche Wiederholungen aus dem <a href="Leidener_Papyrus_X" title="Leidener Papyrus X">Leidener Papyrus X</a>. Behandelt wird das Färben und Vergolden von Glas, Fellen, Hölzern und Bein und die Herstellung von Farben und Metallverarbeitung.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Textausgaben">Textausgaben</h2></div>
<ul><li>MURATORI, L. A., ed. Compositiones ad tingenda musiva, pelles, et alia, ad deaurandum ferrum, ad mineralia, ad chrysographiam, ad glutina quaedam conficienda, aliaque artium documenta, ante annos nongentos scripta; in: De artibus Italicorum post inclinationem Romani Imperii; in: Antiquitates Italicae Medii Aevi. II. ... Milano 1739. Erster Druck.</li>
<li>BURNAM, John M. A classical technology edited from Codex Lucensis 490. Boston 1920.</li>
<li>JOHNSON, Rozelle Parker. Compositiones Variae. From codex 490, Biblioteca Capitolare, Lucca, Italy. An introductory study. Urbana, IL: University of Illinois Press, 1939.</li>
<li>Hjalmar Hedfors: <i>Compositiones ad tingenda musiva</i>. Herausgegeben, übersetzt und philologisch erklärt. diss. phil. Upsala 1932.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><a href="Vera_Trost" title="Vera Trost">Vera Trost</a>: <i>Gold- und Silbertinten. Technologische Untersuchungen zur abendländischen Chrysographie und Argyrographie von der Spätantike bis zum hohen Mittelalter</i>. Wiesbaden 1991, ISBN 3-447-02902-1</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"> Trost 1991.S. 40. </span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2024-08-15" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Lucca-Manuskript&oldid=247706466">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>